I. Tổng quan về Carbohydrate: : phân loại, tính chất và ứng dụng Khái niệm Carbohydrate: Carbohydrate là những hợp chất hữu cơ tạp chức và thường có công thức chung là Cn(H2O)m. - Carbohydrate được chia thành 3 nhóm chính như sau: Nhóm và Đặc điểm Monosaccharide - Không bị thuỷ phân thành các phân tử nhỏ hơn - Glucose, fructoseDisaccharide- Thuỷ phân hoàn toàn mỗi phân tử tạo thành hai phân tử monosaccharide- Saccharose, maltosePolysaccharide - Thuỷ phân hoàn toàn mỗi phân tử tạo thành nhiều phân tử monosaccharide -Tinh bột, cellulose II. Cấu tạo hóa học của Carbohydrate 1. Glucose và fructose - Glucose và fructose là hai monosaccharide phổ biến trong đời sống, có cùng công thức phân tử là C6H12O6. - Ở dạng mạch hở, trong phân tử mỗi chất đều có 5 nhóm hydroxy và 1 nhóm carbonyl. - Tuy nhiên, cả hai hợp chất này đều tồn tại chủ yếu ở dạng mạch vòng: glucose thường gặp ở các dạng α-glucose và β-glucose, trong khi fructose thường được thấy ở các dạng vòng 5 cạnh là α-fructose và β-fructose. - Các đồng phân mạch hở và mạch vòng có thể chuyển hoá lẫn nhau. 2. Saccharose và maltose - Saccharose (hay đường kính, đường mía, …) và maltose (đường mạch nha) cùng có công thức phân tử là C12H22O11. - Saccharose được tạo thành từ sự liên kết của một đơn vị glucose với một đơn vị fructose, trong khi đó maltose được tạo thành từ sự liên kết của hai đơn vị glucose. - Chú ý: + Phân tử saccharose chỉ có các đơn vị cấu tạo ở dạng mạch vòng. + Phân tử maltose có cả cấu tạo ở dạng mở vòng của một đơn vị cấu tạo glucose. III. Ứng dụng của Carbohydrate Những ứng dụng quan trọng của carbohydrate: - Glucose, fructose, saccharose và maltose được sử dụng làm chất dinh dưỡng, cung cấp năng lượng cho cơ thể; làm nguyên liệu và chất phụ gia trong sản xuất các loại bánh, kẹo, thức uống dinh dưỡng, nước giải khát, … - Glucose còn được dùng để pha dịch truyền, dùng để tráng bạc chế tạo gương, ruột phích; làm nguyên liệu trong sản xuất vitamin C; làm môi trường nuôi cấy vi sinh vật để sản xuất bột ngọt, chất kháng sinh. - Saccharose còn được dùng để sản xuất acetic acid, ethanol trong công nghiệp.
